Taakmutaties

In de meicirculaire 2026 zijn voor gemeenten aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor nieuwe of gewijzigde taken. Daarnaast zijn middelen uitgenomen voor taken die zijn vervallen. Deze zogenoemde taakmutaties (voorheen: corresponderende posten) maken onderdeel uit van de algemene uitkering uit het gemeentefonds en zijn verwerkt in de begroting.
De gemeente heeft beoordeeld in hoeverre deze taakmutaties gevolgen hebben voor de uitvoering van gemeentelijke taken en beleidsdoelen. Op basis van deze beoordeling zijn de mutaties verwerkt in de programma's waarop zij betrekking hebben. Hiermee zijn de financiële gevolgen van nieuwe, gewijzigde en vervallen taken integraal opgenomen in de begroting.
In het overzicht zijn enkele uitkeringen aangeduid als IU (integratie-uitkering) of DU (decentralisatie-uitkering). Dit zijn afzonderlijke uitkeringen binnen het gemeentefonds voor specifieke taken en beleidsdoelen. Een integratie-uitkering is bedoeld om middelen geleidelijk over te laten gaan naar de reguliere verdeling van het gemeentefonds. Een decentralisatie-uitkering betreft middelen voor een specifiek beleidsterrein of maatschappelijke opgave.
Onderstaand is per programma een overzicht opgenomen van de taakmutaties en de verwerking daarvan in de begroting.

x € 1.000

Betrouwbare Overheid
Overheidsbrede dienstverlening

De specifieke uitkering (SPUK) Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) is vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze uitkering biedt de gemeente inwoners laagdrempelige en empathische ondersteuning bij regelzaken met de (digitale) overheid en wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke regierol in het lokale netwerk.

Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Wet betaalbare huur

Utrecht ontvangt middelen voor toezicht en handhaving op de naleving van de Wet betaalbare huur. De middelen worden ingezet voor gemeentelijke toezicht- en handhavingstaken ten aanzien van verhuurders die zich niet houden aan de wettelijke maximering van huurprijsverhogingen.

Klimaatvriendelijke stad
Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

Het Rijk stelt middelen beschikbaar om gemeenten in staat te stellen hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid uit te voeren. De middelen worden ingezet voor de energietransitie (Programma Klimaatvriendelijke stad), mobiliteit (Programma Duurzame bereikbaarheid) en een gezond leefklimaat (Programma Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed).

Duurzame bereikbaarheid
Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

De toelichting op deze taakmutatie is opgenomen onder Programma Klimaatvriendelijke stad.

Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed
Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

De toelichting op deze taakmutatie is opgenomen onder Programma Klimaatvriendelijke stad.

Veilige stad
Landelijk bureau zorg- en Veiligheidshuizen

De gemeente Utrecht ontvangt in totaal 4,5 miljoen euro verdeeld over 4 jaar voor de inrichting en exploitatie van het Landelijk bureau Zorg- en Veiligheidshuizen. Het bureau vervult een landelijke ondersteuningsfunctie voor de Zorg- en Veiligheidshuizen, waaronder het Landelijk Coördinatiepunt Beveiligde Bedden (LCBB) en het coördinatiepunt Levensloopaanpak.

Versterking lokale aanpak high impact crimes

Utrecht ontvangt een bijdrage voor het versterken van de lokale aanpak van high impact crimes. De middelen worden ingezet voor activiteiten die bijdragen aan het voorkomen van (herhaald) daderschap en aan de versterking van de brede aanpak van jeugdcriminaliteit.

Passende ondersteuning en opvang
Huishoudelijke hulp uit de Wmo

Vanaf 2029 wordt huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo 2015 geschrapt. Als gevolg van de lagere gemeentelijke uitgaven die hiermee samenhangen, worden vanaf 2029 structureel middelen aan het gemeentefonds onttrokken.

Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo

Vanaf 2029 worden middelen aan het gemeentefonds toegevoegd voor een vangnetregeling voor inwoners die niet zelf huishoudelijke hulp kunnen regelen. De gemeente blijft voor deze groep verantwoordelijk voor het bieden van ondersteuning.

Uitstel vervanging abonnementstarief WMO

De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo is uitgesteld naar 2028. Hierdoor worden de eerdere besparingen later gerealiseerd en ontvangen gemeenten in 2027 een aanvullende bijdrage.

Beschermd Wonen

Utrecht ontvangt als centrumgemeente aanvullende middelen als gevolg van de loon- en prijsbijstelling 2026 voor Beschermd Wonen. De middelen worden ingezet voor de indexatie van de budgetten voor beschermd wonen en beschermd thuis.

Vrouwenopvang

De bijdrage voor Vrouwenopvang wijzigt vanaf 2026 als gevolg van een actualisatie van de landelijke verdeelmaatstaven. Deze middelen ondersteunen gemeenten bij de uitvoering van taken op het gebied van opvang en ondersteuning van slachtoffers van huiselijk geweld.

Maatschappelijke opvang en OGGz

De bijdrage voor maatschappelijke opvang en OGGz wijzigt als gevolg van een actualisatie van de landelijke verdeling van de decentralisatie-uitkering. Deze middelen ondersteunen gemeenten bij de opvang en begeleiding van dak- en thuisloze inwoners en mensen met meervoudige problematiek.

Nationaal Actieplan Dakloosheid

De bijdrage voor centrumgemeenten in het kader van het Nationaal Actieplan Dakloosheid wijzigt als gevolg van een actualisatie van de landelijke verdeling van de decentralisatie-uitkering. Deze middelen ondersteunen gemeenten bij het voorkomen van dakloosheid en het bevorderen van duurzame uitstroom uit de opvang.

Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid
Wet op de lijkbezorging

De invoering van de gemoderniseerde Wet op de lijkbezorging is vertraagd. Hierdoor verschuift het implementatietraject van 2026 naar 2027 en worden de hiervoor gereserveerde middelen een jaar later beschikbaar gesteld. De middelen zijn bedoeld voor de implementatie van de uitbreiding van de wettelijke taken van de gemeentelijke lijkschouwer.

Wet handhaving sociale zekerheid

Utrecht ontvangt een bijdrage voor de uitvoering van de Wet handhaving sociale zekerheid. Met de invoering van deze wet per 1 januari 2027 krijgen gemeenten nieuwe en gewijzigde taken op het gebied van handhaving binnen de sociale zekerheid.

Armoedebestrijding kinderen (DU)

De bijdrage voor armoedebestrijding onder kinderen wijzigt als gevolg van een actualisatie van de landelijke verdeelmaatstaven. Hierbij wordt rekening gehouden met het aantal kinderen dat opgroeit in een huishouden met een risico op armoede.

Participatie (IU) - sociale infrastructuur, wet sociale werkvoorziening (wsw) en beschut werk

De integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de loon- en prijsbijstelling 2026. Daarnaast wordt voor beschut werk een nieuwe landelijke verdeelsleutel toegepast, waardoor de verdeling van de beschikbare middelen wijzigt.

Re-integratie dienstverlening gericht op jongeren tot 27 jaar (middelen voor individuele gemeenten)

Utrecht ontvangt aanvullende middelen voor de uitvoering van artikel 7a van de Participatiewet. De middelen worden ingezet voor ondersteuning van jongeren tot 27 jaar bij of gericht op arbeidsinschakeling.

Re-integratie dienstverlening gericht op jongeren tot 27 jaar (middelen voor centrumgemeenten)

Utrecht ontvangt als centrumgemeente middelen voor de uitvoering van de coördinerende rol binnen de arbeidsmarktregio, zoals vastgelegd in artikel 7a van de Participatiewet. Daarnaast worden de middelen ingezet voor re-integratiedienstverlening aan jongeren die door het UWV zijn afgewezen voor een Wajong-uitkering op basis van het duurzaamheidscriterium, met als doel hun arbeidsinschakeling te bevorderen.

Kansrijk Opgroeien
Jeugdhulp kinderen in een AZC

Gemeenten zijn sinds 2019 verantwoordelijk voor de organisatie en financiering van jeugdhulp, inclusief jeugd-ggz, aan kinderen in een asielzoekerscentrum (AZC). De bijdrage is geactualiseerd op basis van de meest recente landelijke verdeling.

Ketensystemen Jeugd

De gemeentelijke bijdrage aan de landelijke ketensystemen voor de jeugdhulp stijgt als gevolg van een herijkte verdeelsleutel en prijsbijstelling. De middelen worden ingezet voor het operationeel, tactisch en strategisch beheer van deze systemen, die de samenwerking en gegevensuitwisseling binnen de jeugdhulp ondersteunen.

Kinderopvang pleegouders

Utrecht ontvangt een bijdrage voor de kosten van kinderopvang en buitenschoolse opvang van pleegkinderen. De middelen worden ingezet om pleegouders financieel te ondersteunen bij de kosten die voor deze opvang overblijven na eventuele kinderopvangtoeslag.

Voorschoolse voorziening peuters

De bijdrage voor voorschoolse voorzieningen peuters is geactualiseerd op basis van de voluminastanden van uitkeringsjaar 2025. De middelen zijn bedoeld om peuters zonder recht op kinderopvangtoeslag of voorschoolse educatie toegang te bieden tot een voorschoolse voorziening.

Levendige en gezonde stad
Antidiscriminatie voorzieningen

Het Rijk stelt aanvullende middelen beschikbaar om discriminatie op lokaal niveau te voorkomen. De middelen worden ingezet voor preventieve activiteiten van gemeenten en antidiscriminatievoorzieningen.

Pilot dakloze EU burgers

Utrecht ontvangt middelen voor de voortzetting van de pilot voor dakloze EU-burgers. Deze voorziening biedt tijdelijke opvang en begeleiding aan mensen die niet in aanmerking komen voor andere vormen van opvang, met als doel terugkeer naar werk of het land van herkomst.

Algemene Middelen en Overhead
Overhead
Op een aantal toegekende Taakmutaties is een afdracht ten behoeve van het overheadvierkant van toepassing.

Weeffout Jeugdzorg

Bij de overheveling van middelen samenhangend met de decentralisatie van de jeugdzorg van de Provincie naar gemeenten is structureel teveel overgeheveld. Hiermee wordt een onjuiste overheveling van middelen van het provinciefonds naar het gemeentefonds hersteld. Dit is verwerkt in het financieel beeld.