Actualisatie Financieel Beeld 2027

Actualisatie financieel beeld 2027
Deze programmabegroting is een uitwerking van de beleidsarme Voorjaarsnota 2026 en het daarna verschenen Coalitieakkoord 2026-2030 en bevat onder andere per programma de doelen, ambities, de baten en lasten. Hierdoor geeft de Programmabegroting 2027 een totaalbeeld van wat de gemeente Utrecht de komende jaren wil gaan doen.
Daarnaast is een aantal actuele ontwikkelingen opgenomen die nog niet verwerkt waren in de Voorjaarsnota 2025, zoals de Meicirculaire van het gemeentefonds.
Geactualiseerd financieel beeld na Voorjaarsnota 2026

Actualisatie
De verwerking van het Coalitieakkoord 2026-2030 is per saldo budgettair neutraal. Het geactualiseerde financieel beeld laat de effecten van de meicirculaire zien en maakt inzichtelijk welke financiële knelpunten bij de begroting 2027 moeten worden opgelost. Hieronder worden deze ontwikkelingen en hun financiële consequenties nader toegelicht.

A. Meicirculaire

De meicirculaire verschijnt doorgaans nadat uw Raad de Voorjaarsnota 2026 heeft ontvangen. De programmabegroting 2027 is hiermee aangepast conform de Raadsbrief meicirculaire gemeentefonds 2026. Onze inkomsten uit het gemeentefonds veranderen door: 

• Een opwaartse bijstelling van de prijscompensatie in het gemeentefonds, dit levert in 2027 ruim 35 miljoen euro op. Dat geld is ook nodig voor de interne compensatie voor lonen en prijzen, waardoor het per saldo geen extra financiële ruimte oplevert. 
• Een lichte opwaartse bijstelling van het volume-accres in het gemeentefonds. Hierdoor ontvangen we in 2027 ongeveer 0,7 miljoen euro extra. 
• De actualisatie van de landelijke maatstaven. Dat heeft een positieve impact op onze inkomsten van ongeveer 7 miljoen euro structureel in 2027; 
• Per saldo leidt dit tot extra budgettaire ruimte in de komende jaren. Die extra ruimte is in 2027 7,5 miljoen euro en loopt de jaren erna af tot 3,9 miljoen euro. 

B. Referentiekader

Op basis van een herberekening van onze aantallen ten behoeve van ons referentiekader valt er een structureel bedrag vrij van 0,7 miljoen euro. 

C. Storting algemene reserve
Vanwege ons gestegen risicoprofiel komt onze weerstandsratio onder de 1,0 uit. Daarom is een extra storting van 5,5 miljoen euro nodig in de algemene reserve om ervoor te zorgen dat de weerstandsratio niet onder de ondergrens van 1,0 komt. 

D. Sport Utrecht

De voorgenomen bezuiniging op SportUtrecht heeft een groter effect dan voorzien, mede vanwege een cofinancieringsconstructie met het Rijk. Naar aanleiding van signalen uit uw raad, brieven van partners in de stad en gesprekken met zowel partners als SportUtrecht, stellen we voor om de bezuiniging te verlagen ten opzichte van het coalitieakkoord. In deze begroting hebben we de bezuiniging verlaagd met 0,75 miljoen euro in 2029 en 1,0 miljoen euro structureel vanaf 2030. Deze bijstelling wordt gedeeltelijk gedekt vanuit het programma Levendige en gezonde stad (0,2 miljoen euro structureel) en een extra taakstelling op beleids- en managementfuncties (0,4 miljoen euro structureel). Het restant van 0,4 miljoen euro met structureel effect wordt verwerkt ten laste van het begrotingssaldo in de begroting 2027. Er resteert op SportUtrecht een structurele bezuiniging van 0,5 miljoen euro vanaf 2030. Naar verwachting zal ook de cofinanciering met 0,2 tot 0,3 miljoen euro afnemen. 

Door het verder verhogen van de structurele taakstelling op de ambtelijke organisatie ontstaat een tijdelijke financiële en organisatorische druk. Een eenmalige toevoeging aan de reserve frictiekosten met 0,5 miljoen euro is daarom nodig om de beoogde taakstelling daadwerkelijk te kunnen realiseren.

E. Voortzetten budgetten uitbreiden buurtagenda's, buurt- en wijkgericht werken

In het coalitieakkoord is het budget van 1,3 miljoen euro niet doorgetrokken voor de volledige collegeperiode. De intentie was om de middelen voor de volledige collegeperiode beschikbaar te stellen. Daarom verhogen we dit budget incidenteel voor 2030 in het programma Betrouwbare overheid.

F. Het budget landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV)

De huidige prognoses laten zien dat de lasten vanaf 2027 structureel 1,3 miljoen euro hoger zullen uitvallen dan de verwachte baten. Om de komende periode zorgvuldig invulling te kunnen geven aan de afspraken met aanbieders en de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen, is een toereikend budget noodzakelijk. Gezien de urgentie en het feit dat bestaande contractuele verplichtingen en afspraken met partners niet kunnen wachten tot het integrale afwegingsmoment bij de voorjaarsnota 2027, wordt voor 2027 incidenteel budget toegekend.

G. Overhead wonen

Betreft ophoging van het overheadbudget voor de volgende beleidskeuzes: beroepenvoorrang, actieplan studentenhuisvesting, thuis voor iedereen en verhuisadviseur. Bij de financiële verwerking van het coalitieakkoord zijn de overheadkosten per abuis niet meegenomen. Daarom wordt het budget structureel verhoogd met 0,122 miljoen euro om deze kosten alsnog te dekken.

H. Onderwijs jongeren van 18 jaar en ouder zonder papieren 

In het coalitieakkoord is het budget van 0,150 miljoen euro niet doorgetrokken voor de volledige collegeperiode. De intentie was om de middelen voor de volledige collegeperiode beschikbaar te stellen. Daarom wordt dit budget incidenteel voor 2030 opgehoogd in het programma Levendige en gezonde stad.

I. Autonome ontwikkelingen voorjaarnota 2027

Jaarlijks zijn er bij de Voorjaarsnota voor miljoenen euro’s aan knelpunten die we moeten oplossen. We hebben daar nu echter nog geen budget voor. Daarom willen we voor de Voorjaarsnota 2027 middelen reserveren om die knelpunten en autonome ontwikkelingen te kunnen dekken. Het gaat dan om de volgende bedragen: 7.233 miljoen euro voor 2028, 5.547 miljoen euro voor 2029, 2.697 miljoen euro voor 2030 en 0,2 miljoen euro voor de volgende jaren.

Algemene dekkingsreserve
Het saldo dat dan nog resteert, wordt zoals te doen gebruikelijk, verrekend met de algemene dekkingsreserve. Dat betekent dat er in 2027 een bedrag van 0,765 miljoen euro gestort wordt in de algemene dekkingsreserve.