Overzicht baten en lasten

Dit onderdeel geeft inzicht in de incidentele baten, lasten en reservemutaties in de begroting 2027-2030. Eerst worden de uitgangspunten beschreven. Daarna volgen de presentatie van het structureel begrotingssaldo, het overzicht van de incidentele baten en lasten en een financiële toelichting per programma.

Uitgangspunten
Bij het opstellen van de onderstaande overzichten zijn de volgende uitgangspunten gebruikt:

• Een post wordt als incidenteel aangemerkt als deze een eenmalig karakter heeft.
• De aard van de post is bepalend.
• In het onderstaande overzicht zijn alleen incidentele posten van materieel belang opgenomen. Hiervoor geldt een ondergrens van 0,100 miljoen euro. Politiek relevante posten kunnen ook worden opgenomen als zij onder deze grens blijven.
• Voor alle opgenomen incidentele posten is een toelichting opgenomen op de herkomst en achtergrond van de post.
• Toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves worden in principe als incidenteel beschouwd, tenzij volgens de BBV sprake is van een structurele uitzondering.
• Incidentele lasten en incidentele toevoegingen aan reserves zijn weergegeven als een negatief bedrag (-).
• Incidentele baten en incidentele onttrekkingen aan reserves zijn weergegeven als een positief bedrag (+).
• Een verlaging van een eerder geraamde incidentele last wordt als positief bedrag weergegeven. Een verlaging van een eerder geraamde incidentele baat wordt als negatief bedrag weergegeven.
• Structurele programma's en activiteiten zijn niet als incidenteel opgenomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het programma Bereikbaarheid en de grondexploitaties, waaronder Stationsgebied en Leidsche Rijn.

Structurele begrotingssaldo

Het begrotingssaldo na bestemming is in alle jaren sluitend. Om te bepalen of de begroting structureel in evenwicht is, worden de incidentele baten, lasten en reservemutaties apart weergegeven. Na correctie van deze incidentele posten ontstaat het structureel begrotingssaldo. Een positief structureel begrotingssaldo betekent dat de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten. Bij een negatief structureel begrotingssaldo zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten.

Incidentele baten en lasten
In onderstaande tabel zijn de belangrijkste incidentele baten, lasten en reservemutaties opgenomen. De posten zijn per programma gerangschikt en komen voort uit het Coalitieakkoord 2026-2030 en de Voorjaarsnota's 2024, 2025 en 2026. Het overzicht laat zien welke incidentele posten van invloed zijn op het begrotingssaldo en het structureel begrotingssaldo. Negatieve bedragen betreffen lasten of toevoegingen aan reserves. Positieve bedragen betreffen baten of onttrekkingen aan reserves.

Financiële toelichting

Betrouwbare overheid

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de voortzetting van de ombudsfunctie, de organisatie van twee burgerberaden, het versterken van de publieksdienstverlening en het voortzetten en uitbreiden van buurtagenda's en buurt- en wijkgericht werken.

Ontwikkelen en wonen voor iedereen

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van de Omgevingsvisie 2050.
• In de Voorjaarsnota 2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor het omzetten van het tijdelijk omgevingsplan naar een definitief omgevingsplan in het kader van de implementatie van de Omgevingswet.
• In de Voorjaarsnota 2025 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de leegstandsverordening en de opkoopbescherming ter ondersteuning van een betere benutting en bescherming van de woningvoorraad.

Klimaatvriendelijke stad

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van netcongestie.

Duurzame bereikbaarheid

• In de Voorjaarsnota 2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld ter dekking van lagere opbrengsten uit straatparkeren, waaronder kortparkeren en naheffingen.

Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor natuurinclusief bouwen. Daarnaast is sprake van incidentele baten uit extra onderuitputting van kapitaallasten.
• In de Voorjaarsnota 2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor groot onderhoud aan wegen en civiele kunstwerken op basis van actuele inspectiegegevens.
• In de Voorjaarsnota 2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van wettelijke vergunning-, toezicht- en handhavingstaken door de Omgevingsdienst Utrecht.
• In de Voorjaarsnota 2025 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de afronding van het project Digitalisering Erfgoed.

Veilige stad

• Er zijn geen incidentele baten of lasten opgenomen.

Passende ondersteuning en opvang

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor het Living Lab ‘Eerst een Thuis’.

Werk, toekomstige economie en bestaanszekerheid

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor een coördinator EU-arbeidsmigranten en de ontwikkeling van Upcycle Centra. Daarnaast is sprake van een incidentele onttrekking aan de reserve armoedebestrijding en schuldhulpverlening.

Kansrijk opgroeien

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van netcongestie en investeringen in de sterke pedagogische basis en basishulp. Daarnaast is sprake van incidentele baten uit extra onderuitputting van kapitaallasten.

Levendige en gezonde stad

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor creatieve broedplaatsen, het mensenrechtenkader, onderwijs voor jongeren zonder papieren en de vrouwenvleugel van de koudweerregeling.
• Daarnaast is sprake van een incidentele onttrekking aan de opvangreserve.
• In de Voorjaarsnota 2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor welzijnsaccommodaties en speeltuinen, de uitvoering van volksgezondheid en Koningsnacht en Koningsdag.
• In de Programmabegroting 2027 zijn er incidentele middelen beschikbaar gesteld voor opvang in 2027.
• In de Voorjaarsnota 2025 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor brandveiligheidsmaatregelen in gemeentelijke gebouwen, de uitvoering van de Wet inburgering 2021 en de aanpak van EU-arbeidsmigranten.
• In de Voorjaarsnota 2024 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor extra opvangcapaciteit voor dakloze rechthebbenden, EU-arbeidsmigranten, ongedocumenteerden en statushouders.

Algemene middelen en Overhead

• In het Coalitieakkoord 2026-2030 zijn incidentele baten opgenomen uit extra onderuitputting van kapitaallasten, de bijdrage vanuit het overheadvierkant, realistisch ramen in de exploitatie en de inzet van SUP-middelen.
• In de Voorjaarsnota 2025 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de tijdelijke dekking van hogere energielasten.
• In de Voorjaarsnota 2024 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de afhandeling van het Handhavingsdossier Binnenstad.