Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met toelichting opgenomen. Een nadere specificatie van de geautoriseerde en de voor 2027 nog te autoriseren investeringen is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de programmabegroting).
Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen.

Toelichting doelstelling Beheer openbare ruimte

Programma Werven en wal- en kluismuren

Op 15 juli 2021 is het programmaplan Wervengebied vastgesteld. Het programmaplan 'Werk aan de Werf' heeft een looptijd van 30 jaar. Voor de uitvoering van het programmaplan kunnen we niet 30 jaar vooruitkijken. Daarom werken we steeds met een uitvoeringsprogramma voor de komende 4 jaar. In het uitvoeringsprogramma staat wat er de komende 4 jaar wordt gedaan en wat dat kost. Het uitvoeringsprogramma wordt ieder jaar aangevuld en geactualiseerd om zo de uitvoerig van het programma gedurende de looptijd behapbaar en beheersbaar te houden.
Op 7 april 2026 is het uitvoeringsprogramma 2026-2030 vastgesteld. Hierin is opgenomen dat er in 2027 26,024 miljoen euro aan krediet wordt aangevraagd, met de verwachting dat dit ook in 2027 wordt uitgegeven.

Vervangingsinvesteringen Havendienst

Voor de instandhouding van de veiligheid op het water in de stad en rondom het havengebied wordt geïnvesteerd in nieuwe camera’s en een patrouilleboot. Daarnaast wordt een op fossiele brandstof aangedreven graafmachine vervangen door een elektrisch aangedreven graafmachine.

Vervangingen Nota beheer Openbare Ruimte

Over de stand van zaken inzake de Nota BOR wordt de raad jaarlijks middels een raadsbrief geïnformeerd (Meerjareninvesteringsprogramma beheer openbare ruimte 2027-2036 ). De huidige investeringskredieten vanuit de Nota BOR zijn nog voldoende van omvang om de komende jaren de projecten uit te kunnen voeren. De actualisatie van deze nota zal vanaf 2028 naar verwachting een hogere investeringsbehoefte laten zien. In het Coalitieakkoord 2026-2030 is een bedrag van 26,0 miljoen euro opgenomen als verwachte investeringsomvang voor de vervangingsinvesteringen in de openbare ruimte voor 2027. Met name als gevolg van het doorschuiven van enkele projecten is in de Programmabegroting 2027 hiervoor een uitgavenraming van 31,6 miljoen euro opgenomen.

Accu kluizen (gevolg risico-inventarisatie wijkposten)

Een risico-inventarisatie met betrekking tot veilige werkplekken heeft geresulteerd in de noodzaak tot het aanschaffen van accukluizen. In bovenstaande tabel is een bedrag opgenomen van 0,250 miljoen euro overeenkomstig de 1e Bestuursrapportage 2025,  met uitgaven vanaf 2028. 

Bedrijfsmiddelen (routine-investeringen voertuigen)

Aanschaf/vervanging van diverse voertuigen ten behoeve van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

Toelichting doelstelling Water- & rioleringssystemen

Uitgangspunt bij vervangen van riolering is dat we bij de vervanging direct klimaatbestendige en circulaire maatregelen nemen. Conform het uitgangspunt van ontwikkelend beheer willen we met de rioolvervanging een bijdrage leveren aan andere maatschappelijke opgaven zoals het klimaatbestendiger en verkeersveiliger maken van de openbare ruimte, alsmede het vergroenen van de openbare ruimte. Hiermee vormt de rioolvervanging een belangrijke impuls voor de gewenste vernieuwing van de openbare ruimte in de naoorlogse wijken.

Voor de vertaling van het vervangingsprogramma in concrete projecten stemmen we vanuit het principe van ontwikkelend beheer uitgebreid af met de programma’s stedelijke ontwikkeling, mobiliteit, groen en groot onderhoud openbare ruimte.

Bovenstaande tabel is een wijziging ten opzichte van het Programma Water en Riolering 2027-2031. De investeringen nemen toe in 2027 doordat er extra wordt geïnvesteerd in het vergroenen van de openbare ruimte, in lijn met de ambitie uit het coalitieakkoord 2026-2030. Daarnaast zijn de bedragen gecorrigeerd voor de meest actuele indexatiecijfers.

Toelichting doelstelling Extra Groen

Voor het jaar 2027 vragen wij geen extra krediet aan.  

Toelichting doelstelling Afval voorkomen

De investeringen binnen de doelstelling Afval Voorkomen betreffen de aanschaf van ondergrondse containers, de vervanging van sensoren in bestaande ondergrondse containers en de vernieuwing van het wagenpark. De vervanging van de sensoren is noodzakelijk om de vulgraden van de containers te kunnen monitoren. Daarnaast wordt geïnvesteerd in nieuwe voertuigen voor de transport- en inzameldienst, aangezien het huidige wagenpark verouderd is. Vanaf 2027 tot en met 2029 worden de verouderde voertuigen gefaseerd vervangen. Verder betreft dit de aanschaf en uitrol van G(roente) F(ruit) E(tensresten)-containers (GFE-containers) bij hoogbouwlocaties. Dit project vloeit voort uit de grondstoffennota en gaat in 2027, na afronding van de pilotfase, over naar de uitvoeringsfase.

Coalitieakkoord

 De benodigde exploitatiebudgetten voor in het coalitieakkoord opgenomen investeringen zijn, inclusief de bijbehorende kosten voor onderhoud, beheer en planvorming, verwerkt op de stelpost ‘Investeringen’ binnen het programma Algemene Middelen en Overhead. De kosten voor onderhoud, beheer en planvorming worden bij de Voorjaarsnota 2027 overgeheveld naar de betreffende programma’s. De kapitaallasten blijven centraal geraamd en er wordt een proces uitgewerkt waarin de verantwoording van deze middelen goed is geborgd, zodat centrale sturing op de ontwikkeling van de investeringsportefeuille en de bijbehorende kapitaallasten is georganiseerd, waarbij niet-benutte kapitaallasten vrijvallen ten gunste van de integrale afweging. Dit zal binnen het traject van Grip op investeringen worden uitgewerkt.