In de begroting en het jaarverslag is de gemeente verplicht inzicht te geven in de hoogte van de gemeentelijke woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Dit wordt uitgedrukt in het kengetal belastingcapaciteit . Een belastingcapaciteit van 100% betekent dat de woonlasten in Utrecht gelijk zijn aan het landelijk gemiddelde. Een percentage boven de 100% geeft aan dat inwoners van Utrecht meer betalen dan gemiddeld in Nederland. De gemeentelijke woonlasten voor huishoudens met een koopwoning bestaan uit de onroerendezaakbelasting (OZB), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing.
Omdat het landelijk gemiddelde voor 2027 nog niet beschikbaar is, is voor de berekening uitgegaan van het gemiddelde van 2026, zoals opgenomen in de Atlas van de Lokale Lasten van COELO. De definitieve WOZ-waarden en het OZB-tarief voor 2027 worden na vaststelling van deze begroting vastgesteld. De bedragen en percentages voor 2027 hebben daarom een voorlopig karakter en worden op een later moment geactualiseerd.
Hieronder is een uitsplitsing opgenomen van de woonlasten voor eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens met een koopwoning.
Eenpersoonshuishouden
In 2026 betaalt een eenpersoonshuishouden in Utrecht met een koopwoning gemiddeld € 1.143. Dat is 3% (€ 28) meer dan in 2025. In 2027 betaalt een eenpersoonshuishouden gemiddeld € 1.278. Dat is 12% (€ 135) meer dan in 2026. Dit komt neer op ongeveer € 11 per maand meer dan in 2026.
Tabel: Belastingcapaciteit:
x € 1,- | |||
Belastingcapaciteit | Rekening 2025 | Begroting 2026* | Begroting 2027* |
Onroerende-zaakbelasting | 548 | 550 | 652 |
Rioolheffing | 254 | 247 | 255 |
Afvalstoffenheffing | 313 | 346 | 371 |
Woonlasten | 1.115 | 1.143 | 1.278 |
Landelijk gemiddelde (100% = gem.) | 964 | 1.000 | 1.000 |
Belastingcapaciteit Utrecht | 116% | 114% | 128% |
* De bedragen voor de OZB en het landelijk gemiddelde zijn voor 2026 geactualiseerd op basis van de werkelijke cijfers.
** De bedragen voor de OZB en het landelijk gemiddelde voor 2027 zijn voorlopig. Zodra de definitieve WOZ-waarden, OZB-tarieven en landelijke gemiddelden beschikbaar zijn, worden de cijfers geactualiseerd.
Meerpersoonshuishouden
In 2026 betaalt een meerpersoonshuishouden in Utrecht met een koopwoning gemiddeld € 1.300. Dat is 3% (€ 41) meer dan in 2025. In 2027 betaalt een meerpersoonshuishouden gemiddeld € 1.453. Dat is 12% (€ 153) meer dan in 2026. Dit komt neer op ongeveer € 13 per maand meer dan in 2026.
Tabel: Belastingcapaciteit:
x € 1,- | |||
Belastingcapaciteit | Rekening 2025 | Begroting 2026* | Begroting 2027* |
Onroerende-zaakbelasting* | 548 | 550 | 652 |
Rioolheffing | 254 | 247 | 255 |
Afvalstoffenheffing** | 456 | 503 | 546 |
Woonlasten meerpersoonshuishouden | 1.259 | 1.300 | 1.453 |
Landelijk gemiddelde (100% = gem.) | 1.053 | 1.095 | 1.095 |
Belastingcapaciteit Utrecht | 120% | 119% | 133% |
* De bedragen voor de OZB en het landelijk gemiddelde zijn voor 2026 geactualiseerd op basis van de werkelijke cijfers.
** De bedragen voor de OZB en het landelijk gemiddelde voor 2027 zijn voorlopig. Zodra de definitieve WOZ-waarden, OZB-tarieven en landelijke gemiddelden beschikbaar zijn, worden de cijfers geactualiseerd.
Ontwikkeling van belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit stijgt in 2027 door hogere woonlasten. De kosten voor rioolbeheer en afvalinzameling stijgen harder dan het reguliere indexeringspercentage en daarnaast wordt voorgesteld de OZB opbrengsten extra te verhogen, conform het coalitieakkoord. Omdat voor 2027 nog wordt uitgegaan van het landelijk gemiddelde van 2026, kan de uiteindelijke belastingcapaciteit lager uitvallen dan nu wordt weergegeven, zoals te zien is in 2026.