Doelstelling 1: Energieverbruik
Energieverbruik gebouwde omgeving in 2050 met 35% afgenomen ten opzichte van 2020, alle mogelijkheden voor duurzame energieproductie zijn benut en energie-infrastructuur is aangepast op duurzame bronnen.
Beleidskader
Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten:
Beleidsdocument | Vastgesteld | Inhoud |
|---|---|---|
| ||
2025 | De beleidsnota warmte geeft de kaders aan die we hanteren in de warmtetransitie. Het bevat een analyse van de voorkeursoplossing voor de warmtevoorziening per buurt en legt de komende jaren een focus op de drie gebieden met actieve buurtwarmte-initiatieven. | |
Regionaal Uitvoeringsprogramma Regionale Energiestrategie 2.0 | 2025 | In het regionaal uitvoeringsprogramma staat hoe we regionaal werken aan de uitvoering van de Herijking RES onder andere op de thema's zon op dak, grootschalige opwek, warmte en regionale participatie. |
Herijking Regionale Energiestrategie | 2025 | In de herijking RES regio Utrecht staat opgenomen hoe de regio 1,8 Terawattuur (TWh) aan wind- en zonne-energie in 2030 wil opwekken en welke warmtebronnen mogelijk beschikbaar zijn. Utrecht zet zich in om een bijdrage van 0,523 TWh te leveren aan dit regionale bod. |
Beleidsnota ‘Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030 | 2024 | In deze beleidsnota staan de focus- en zoekgebieden voor wind-, zonne-energie en aardwarmte opgenomen. In deze focus-en zoekgebieden gaan we aan de slag om zo veel mogelijk potentieel schone energie op te gaan wekken. |
Uitvoeringsprogramma Elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026 | 2024 | Via twee programmalijnen: inpassing infrastructuur en netbewuste stad willen we structureel bijdragen aan knelpunten op het elektriciteitsnet. |
Uitvoeringsprogramma verduurzaming Bedrijventerreinen 2024-2028 | 2024 | In dit uitvoeringsprogramma geven we aan langs welke 4 sporen we op bedrijventerreinen aan de slag gaan met verduurzaming: netcongestie en energie-hubs, energiebesparing, verduurzaming bedrijfsprocessen en lobby richting rijksoverheid. |
Actualisatie uitvoeringsprogramma's energie besparen gebouwde omgeving | 2023 | Actualisaties van de uitvoeringsprogramma’s 2024 voor wonen en bedrijven en maatschappelijke organisaties behorende bij het vastgestelde programma besparen gebouwde omgeving . |
2022 | In het programma is een strategie, visie en | |
2022 | In het programma is een strategie, visie en |
Effectindicatoren
We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027 .
Indicator | Nulmeting | Realisatie 2025 | Doelstelling 2026 | Doelstelling 2027 | Doelstelling 2028 | Doelstelling 2029 | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verandering energieverbruik gebouwde omgeving tov 2020. | 12.704 TJ (2020) | -12,6% | -13,9% | -15,2% | -16,0% | -16,9% | |||
% gebouwen zonder aardgasaansluiting | 30% (2020) | 38% | 40% | 41% | 43% | 44% | |||
% duurzame warmte | 43% (2020) | 53% | 60% | 55% | 55% | 55% | |||
Aantal GWh opwek | 100 GWh (2021) | 234 GWh | 178 GWh | 256 GWh | 305 GWh | 416 GWh | |||
Regionaal tekort aan Megawatt op elektriciteitsnet | 104 (2026) | 104 MW | Komt in raadsbrief Q4-2026 | Komt in raadsbrief Q4-2026 | Komt in raadsbrief Q4-2026 | ||||
Activiteiten
Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen:
Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar
We werken aan doorbraken netcongestie en informeren de gemeenteraad hier twee keer per jaar over in de raadsbrief voortgang Netcongestie. We rapporteren daarin over de prestatie-indicatoren zoals genoemd in raadsbrief stand van zaken netcongestie (23 juni 2026) .
Als onderdeel van de uitvoering van netcongestie maatregelen zetten we intensiever in op het versnellen van de realisatie van elektriciteitsinfrastructuur (Utrecht), het realiseren en mogelijk maken van maatregelen die helpen om netcongestie te verlichten en ontwikkelen we samen met de netbeheerder richtlijnen voor batterijen om pieken te voorkomen (raadsbrief 23 juni 2026 )
De intensivering van de aanpak ‘Utrecht Isoleert’ uit het coalitieakkoord verwerken we bij de herijking van het uitvoeringsprogramma besparen gebouwde omgeving. Daarin komen onderdelen terug over energiearmoede, het isoleren van de gebouwde omgeving, het verminderen van het elektriciteitsverbruik bij bedrijven en woningen en zon op dak.
Als voorbereiding op de doorontwikkeling van de RSU naar een Omgevingsvisie brengen we de ruimtelijke impact van het toekomstbestendig energiesysteem in beeld en brengen we de belangrijkste kaders in beeld.
We onderzoeken een lokaal gebiedsgericht energiesysteem waarin opwek, opslag en slimme sturing bij elkaar komen op Lage Weide.(1 juli 2026 )
De uitwerking van de vastgestelde kaders uit de Beleidsnota Warmte en het Warmteprogramma (indien deze in 2026 wordt vastgesteld) vervolgen we in 2027 (Raadsbrief 10 juli 2025 ).
Indien de gemeenteraad positief besluit over de Klimaatvisie, dienen voor de vervolgfase de juiste financiële randvoorwaarden te worden gecreëerd om de verbreding en integraliteit samen met de stad vorm te geven en te bewaken, aanvullend op bestaande programma's waaraan we werken zoals duurzame mobiliteit, energietransitie, klimaatadaptie en een groene leefomgeving.
Activiteiten die we niet meer doen
- Het organiseren van deelneming in publiek warmtebedrijf is in 2026 afgerond. We zijn nu aandeelhouder van het publieke warmtebedrijf HVC en dit zetten we in voor de uitvoering van energiebeleid, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van warmtesystemen bij nieuwbouwontwikkelingen.
Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen
Het uitvoeringsprogramma elektriciteit en netcongestie herijken we (verwachting besluitvorming eind 2026).
Voor de ontwikkeling van e-hubs verschuift de focus van e-hubs naar flex-oplossingen achter de meter bij bedrijven(terreinen).
We zoeken naar creatieve en innovatieve oplossingen, bijvoorbeeld in de vorm van (meer) lokale energienetten en batterijen, om bij te dragen aan de realisatie van toekomstgerichte oplossingen voor netcongestie.
We zoeken bij het bijplaatsen van trafohuisjes naar manieren om ze beter in te passen door ze bijvoorbeeld te omringen met groen en/of met kunst en experimenteren hiermee, zoals in de ontwerp-wedstrijd voor de Binnenstad.- We integreren het uitvoeringsprogramma verduurzaming bedrijventerreinen in het Warmteprogramma (verwachte vaststelling in 2027).
Activiteiten bij doelstelling: aantal GWh opwek
We geven uitvoering aan de beleidsnota opwek gebieden voor schone energie (raadsbrief 1 juli 2026 ) met onder andere vervolgstappen voor het OER A12 project, onderzoek naar mogelijkheden in focusgebied Rijnenburg en samen met de initiatiefnemer opnieuw onderzoeken wat er mogelijk is op de Haarrijnseplas.
Dat betekent o.a. concreet dat we voor het focusgebied windenergie Lage Weide in 2027 de nota van uitgangspunten voor leggen aan de raad en verkennen we de mogelijkheden om stappen te zetten in de zoekgebieden waarover eerder is besloten in de beleidnota.
We zetten verdere stappen om de zonneparken op de Nedereindse plas en de Geluidswallen A12 zelf te ontwikkelen.
Als de verwachte ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst voor het zonneveld in Ockhuizen in 2026 doorgaat, onderzoeken we in 2027 verder met de initiatiefnemer de mogelijkheden voor een netaansluiting.
Activiteiten die bijdragen aan o.a. de doelstelling: % duurzame warmte
Uitwerken van onderdelen uit het toekomstbestendige energiesysteem uit de beleidsnota Warmte, waaronder een warmtebronnenstrategie en impact op het elektriciteitssysteem van verschillende warmtescenario's.
Implementatie nieuwe wet- en regelgeving Wet Gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw), Wet collectieve warmte (Wcw) en Energiewet in gemeentelijke producten en processen.
Als onderdeel van uitvoering van de RES Herijking werken we regionaal samen aan de realisatie en verdeling van duurzame warmtebronnen.
Activiteiten die bijdragen aan o.a. de doelstelling: % gebouwen zonder aardgasaansluiting
Uitvoering van de beleidsnota Warmte en het Warmteprogramma in de buurtaanpak aardgasvrij, waaronder Oog in Al.
Voorbereiding van het vaststellen van warmtekavel als eerste stap naar een duurzame warmtevoorziening.
Activiteiten bij doelstelling: Verandering energieverbruik gebouwde omgeving t.o.v. 2020.
We geven uitvoering aan het uitvoeringsprogramma besparen gebouwde omgeving wonen.
Financiën Energieverbruik
x €1.000 | |||||||
Rekening | Actuele Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | ||
Baten | 12.887 | 18.714 | 6.540 | 6.570 | 2.940 | 390 | |
Lasten | 20.998 | 41.704 | 31.776 | 21.156 | 18.960 | 16.383 | |
Saldo Baten en Lasten | -8.111 | -22.991 | -25.236 | -14.586 | -16.020 | -15.993 | |
Onttrekking reserves | 3.900 | 1.724 | 444 | 312 | 0 | 0 | |
Toevoeging reserves | 2.586 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves | 1.315 | 1.724 | 444 | 312 | 0 | 0 | |
Totaal | -6.797 | -21.267 | -24.792 | -14.274 | -16.020 | -15.993 |
In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht.
x €1.000 | ||||
Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S | |
Baten | ||||
Lasten |
x €1.000 | ||||
Toelichting verschillen in reserves | Bedrag | V/N | I/S | |
Onttrekkingen |