Passende ondersteuning en opvang | Risico's

Risico's

Strategische programmarisico’s	Maatregel
Het tijdig kunnen bieden van zorg, ondersteuning en opvang op maat staat onder druk door gebrek aan middelen, personeel en ruimte voor passende woningen en geschikte voorzieningen, in combinatie met een toename van de vraag naar zorg en ondersteuning. De vraag naar zorg is bovendien sterk afhankelijk van ontwikkelingen zoals vergrijzing, afbouw van de GGZ, en de brede en landelijke inzet op langer thuis wonen. Zonder voldoende passende woonplekken, zal de druk op de zorg en de opvang zo erg toenemen, dat we zonder verdere maatregelen niet meer aan onze wettelijke taken op het gebied van de Wmo kunnen voldoen. Er is al sprake van wachtlijsten en daarnaast neemt zorgduur en opvang toe door meer complexe problematiek en door stagnering van uitstroom (en zo ook instroom) door krapte op de woningmarkt. Dit kan leiden tot verergerde problematiek, meer mensen op straat en langer verblijf in (duurdere) niet passende vormen van zorg.	In het kader van de Hervormingen Sociaal Domein werken we in alle sporen (sociale en pedagogische basis, basiszorg en aanvullende zorg en ondersteuning) aan de houdbaarheid van het Utrechtse stelsel van zorg en ondersteuning. Hierover is de raad periodiek geïnformeerd d.m.v. de raadsbrieven Hervormingen Sociaal Domein vanuit het programma Hervormingen Sociaal Domein dat is afgerond en in de lijn is geborgd. Zie deze link voor de laatste brief van 15 mei 2025, waarna op 24 juni 2025 nog een technische sessie volgde. Eén van de belangrijke hervormingen is de aanbesteding van de Wmo in de wijk die 1 januari 2027 start.
Op diverse onderwerpen binnen de Wmo blijven onzekerheden rond landelijke wetgeving en financiering. Door het controversieel verklaren van het wetsvoorstel inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo heeft de invoering wederom vertraging opgelopen. Het landelijke houdbaarheidsrapport Wmo 2015 moet nog inhoudelijk worden gewogen door de Tweede Kamer en het nieuwe kabinet. Er wordt gewerkt aan een wijziging in de financiële verhoudingswet met mogelijk als gevolg een wijziging in de financiering van de Wmo De Hulp bij het huishouden wordt uit de Wmo gehaald, er blijft alleen nog een vangnet bestaan. De inhoudelijke uitwerking door het Rijk moet echter nog plaatsvinden. De invoering van de wet Woonplaatsbeginsel en daaraan gekoppeld de doordecentralisatie van Beschermd wonen is nog steeds onzeker. De wijzigingen in de landelijke wetgeving kunnen ertoe leiden dat we onze ondersteuning aan inwoners moeten wijzigen en dat de financiële middelen die we daarvoor van het Rijk krijgen onvoldoende zijn om het huidige kwalitatieve niveau van ondersteuning te borgen.	Onder meer in VNG en G4 verband zijn we nauw betrokken bij het landelijk traject Houdbaarheidsonderzoek Wmo en de gesprekken die in dat kader worden gevoerd over de toekomst van de Wmo. Ook zijn we nauw betrokken bij de gesprekken over de nieuwe financieringsmodellen. Zie ter informatie ook het G4 position paper Samen Leven, Samen Zorgen dat naar de Commissie VWS is verstuurd naar aanleiding van het verschijnen van het houdbaarheidsrapport Wmo en waarin we als G4 –met Utrecht als initiatiefnemer- oproepen de kracht van onze gezonde gemeenschap te faciliteren als sleutel in het vraagstuk van houdbare zorg en ondersteuning.

Strategische programmarisico’s

Maatregel

Het tijdig kunnen bieden van zorg, ondersteuning en opvang op maat staat onder druk door gebrek aan middelen, personeel en ruimte voor passende woningen en geschikte voorzieningen, in combinatie met een toename van de vraag naar zorg en ondersteuning. De vraag naar zorg is bovendien sterk afhankelijk van ontwikkelingen zoals vergrijzing, afbouw van de GGZ, en de brede en landelijke inzet op langer thuis wonen. Zonder voldoende passende woonplekken, zal de druk op de zorg en de opvang zo erg toenemen, dat we zonder verdere maatregelen niet meer aan onze wettelijke taken op het gebied van de Wmo kunnen voldoen. Er is al sprake van wachtlijsten en daarnaast neemt zorgduur en opvang toe door meer complexe problematiek en door stagnering van uitstroom (en zo ook instroom) door krapte op de woningmarkt. Dit kan leiden tot verergerde problematiek, meer mensen op straat en langer verblijf in (duurdere) niet passende vormen van zorg.

In het kader van de Hervormingen Sociaal Domein werken we in alle sporen (sociale en pedagogische basis, basiszorg en aanvullende zorg en ondersteuning) aan de houdbaarheid van het Utrechtse stelsel van zorg en ondersteuning. Hierover is de raad periodiek geïnformeerd d.m.v. de raadsbrieven Hervormingen Sociaal Domein vanuit het programma Hervormingen Sociaal Domein dat is afgerond en in de lijn is geborgd. Zie deze link voor de laatste brief van 15 mei 2025, waarna op 24 juni 2025 nog een technische sessie volgde.

Eén van de belangrijke hervormingen is de aanbesteding van de Wmo in de wijk die 1 januari 2027 start.

Op diverse onderwerpen binnen de Wmo blijven onzekerheden rond landelijke wetgeving en financiering.

Door het controversieel verklaren van het wetsvoorstel inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo heeft de invoering wederom vertraging opgelopen.
Het landelijke houdbaarheidsrapport Wmo 2015 moet nog inhoudelijk worden gewogen door de Tweede Kamer en het nieuwe kabinet.
Er wordt gewerkt aan een wijziging in de financiële verhoudingswet met mogelijk als gevolg een wijziging in de financiering van de Wmo
De Hulp bij het huishouden wordt uit de Wmo gehaald, er blijft alleen nog een vangnet bestaan. De inhoudelijke uitwerking door het Rijk moet echter nog plaatsvinden.
De invoering van de wet Woonplaatsbeginsel en daaraan gekoppeld de doordecentralisatie van Beschermd wonen is nog steeds onzeker.

De wijzigingen in de landelijke wetgeving kunnen ertoe leiden dat we onze ondersteuning aan inwoners moeten wijzigen en dat de financiële middelen die we daarvoor van het Rijk krijgen onvoldoende zijn om het huidige kwalitatieve niveau van ondersteuning te borgen.

Onder meer in VNG en G4 verband zijn we nauw betrokken bij het landelijk traject Houdbaarheidsonderzoek Wmo en de gesprekken die in dat kader worden gevoerd over de toekomst van de Wmo. Ook zijn we nauw betrokken bij de gesprekken over de nieuwe financieringsmodellen. Zie ter informatie ook het G4 position paper Samen Leven, Samen Zorgen dat naar de Commissie VWS is verstuurd naar aanleiding van het verschijnen van het houdbaarheidsrapport Wmo en waarin we als G4 –met Utrecht als initiatiefnemer- oproepen de kracht van onze gezonde gemeenschap te faciliteren als sleutel in het vraagstuk van houdbare zorg en ondersteuning.

De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen .