Ontwikkelen en wonen voor iedereen | Risico's

Risico's

Strategische programmarisico's	Maatregel
Ongunstige marktomstandigheden zoals stijgende rente, stijgende bouwkosten, schaarste bouwmaterialen en beschikbaarheid personeel (zowel markt als gemeente) zetten het bouwtempo onder druk. Als gevolg hiervan neemt de woningbouwproductie af en dreigen in toenemende mate Utrechters (reguliere en kwetsbare doelgroepen die afhankelijk zijn van sociale huurwoningen) tussen wal en schip te vallen.	Optimaliseren in projecten en/of het bijstellen van de ambities: Project specifieke maatregelen die de haalbaarheid van een project mogelijk vergroten via de Utrechtse Aanpak. Subsidies vanuit zowel gemeente, provincie als rijksoverheid. Zoals Rijkssubsidies als de Start Bouw Impuls (SBI) en Woning Bouw Impuls (WBI). Lobby voor externe bijdragen. Samen met marktpartijen (zoals partners DNU) zoeken naar slimme oplossingen. Inzetten op innovatie en netcongestieverzachters om aansluiting op het elektriciteitsnetwerk mogelijk te maken.
Door de aansluitstop krijgen woningbouwprojecten mogelijk geen vergunning. Het risico is dat projecten die niet op de lijst onderhanden werk (Stedin lijst) staan of die zelf een voorziening (accu's/generator) realiseren geen vergunning krijgen omdat er niet direct zicht is op een aansluiting. .	Het Programma Netcongestie functioneert lokaal om de regie te voeren op maatregelen om ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en voorzieningen, vestiging van bedrijven en verduurzaming door te laten gaan, maatregelen die de gevolgen van frequente en/of langdurige stroomuitval voorkomen of ondervangen en maatregelen die de realisatie van stroominfrastructuur faciliteren. In het coalitieakkoord zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de komende 4 jaar. Daarmee worden de reeds bedachte maatregelen verder uitgewerkt en gerealiseerd. Hiermee worden vertragingen in de realisatie van projecten tijdelijk opgevangen en worden de gevolgen van een aansluitstop voor kleingebruikers deels beheerst. Er wordt ingezet op de uitbreiding van energie infrastructuur. We gaan door met onze inzet op netbewuste nieuwbouw en zoeken naar mogelijkheden om de piekbelasting te beperken. In aanvulling daarop wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een (integraal) energiesysteem met flexibel vermogen. Om versnelling op cruciale dossiers mogelijk te maken, wordt gewerkt aan doorbraken om knelpunten op te lossen.
Beperkingen met betrekking tot stikstofdepositie kunnen leiden tot vertraging of afstel van ruimtelijke projecten. Twee gerechtelijke uitspraken in het stikstofdossier hebben gevolgen voor ruimtelijke plannen en projecten. Plannen en projecten kunnen te maken krijgen met extra kosten en vertraging en mogelijk kunnen projecten (voorlopig) niet doorgaan Daardoor worden bijvoorbeeld woningen later opgeleverd of helemaal niet gebouwd, wat effect kan hebben op wachttijden voor woningen en doorstroom vanuit opvang.	Twee gerechtelijke uitspraken in het stikstofdossier hebben gevolgen voor ruimtelijke plannen en projecten. Plannen en projecten kunnen te maken krijgen met extra kosten en vertraging en mogelijk kunnen projecten (voorlopig) niet doorgaan. Per plan of project (zowel lopende als toekomstige) wordt gekeken op welke manier het plan vastgesteld kan worden en op welke manier de ontwikkeling doorgang kan vinden. We staan hier in contact met (juridische) adviesbureaus ter ondersteuning.
Bijdragen vanuit derden (waaronder Rijk en andere overheden) zijn onvoldoende om de opgaven en ambities uit de RSU 2040 te kunnen realiseren. Onvoldoende financiële bijdragen van derden (waaronder het Rijk en andere overheden) leiden ertoe dat de ov-schaalsprong en andere mobiliteitsmaatregelen niet of slechts gedeeltelijk kunnen worden uitgevoerd, waardoor de beoogde verstedelijkingsambities uit de RSU 2040 onder druk komen te staan.	De bekostiging van verstedelijking staat centraal in onze aanpak voor lobby en public affairs. Mobiliteit is de grootste kostenpost in de RSU-ambities, met de ov-schaalsprong als belangrijkste component. De ov-schaalsprong krijgt hierin dan ook bijzondere aandacht. Mobiliteitsmaatregelen zijn nodig om onze woningbouwambities te realiseren.
Landelijk woonbeleid staat nationaal erg in de politieke belangstelling. Rijksbeleid heeft invloed op de uiteindelijke vorm en uitwerking van wetgeving of afspraken die impact hebben op de Utrechtse situatie de Wet betaalbare huur is in juni 2026 door de minister gewijzigd waardoor middenhuurwoningen minder betaalbaar worden. Gevolg is dat het voor middeninkomens nog moeilijker wordt een betaalbare huurwoning te vinden met een acceptabele prijs-kwaliteitverhouding en ze deze buiten onze stad (moeten) gaan zoeken. Hierdoor komen we verder af van het doel om een ongedeelde stad voor iedereen te zijn. Het kabinet heeft aangekondigd te werken aan een bindend convenant voor alternatieve, veelal tijdelijke, huisvesting statushouders. Deze alternatieve vormen van huisvesting bieden geen structurele oplossing voor de woonvraag vanuit deze doelgroep; door het gebrek aan beschikbare woningen in zowel de bestaande voorraad als de nieuwbouw ontbreekt passende vervolghuisvesting, waardoor doorstroming stokt en verdringingseffecten kunnen ontstaan. Daarnaast is het risico dat voorrang voor statushouders wordt afgeschaft. Daarmee vervalt een instrument om aan de wettelijke taakstelling – die blijft bestaan - te voldoen. Bovenwettelijke eisen: het rijk werkt onder de noemer STOER aan het schrappen en voorkomen van (gemeentelijke) bovenwettelijke eisen. Dit kan de kwaliteit van gebiedsontwikkelingen onder druk zetten die noodzakelijk zijn in een verdichtende stad. Gevolg is dat kwaliteit met name op langere termijn onder druk kan komen te staan met o.a. kans op leegstand (minst populaire woningen) en meer en snellere verhuizingen van bewoners als gevolg wat weer effect heeft op de samenhang en leefbaarheid in een buurt.	Continueren van het Programma beschermen bestaande woningvoorraad, waarmee we toezicht houden op het gebruik van woningen. Lobby voor continuering programma's en maatregelen. Blijvende lobby voor aanpassing WWS- puntenstelsel zodat middenhuur betaalbaar blijft in Utrecht Lobby op afschaffen kostendelersnorm Lobby op langdurig borgen betaalbare koop. Met de G4 zetten we ons bij het Rijk in om de autonomie te behouden om onze beleidsambities voor gebiedsontwikkelingen toe te passen.

De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen .