Lokale heffingen

Toelichting Vergunningen Openbare Ruimte
Het gaat om vergunningen voor onder meer het leggen van kabels en leidingen, verkeersontheffingen, inname openbare grond, standplaatsen en ontheffing milieuzone. 

Als gevolg van de nieuw vastgestelde productiviteitsnorm zijn de tarieven binnen deze legesgroep met 1,8% verhoogd. De geraamde baten stijgen in 2027 ten opzichte van 2026 door een tariefsverhoging inname openbare grond met 45%. Deze verhoging komt bovenop de reguliere indexatie en de extra opslag van 1,8% die voortvloeit uit de productiviteitsnorm. De teruggang op de lastenkant wordt veroorzaakt door de ontheffingen bereikbaarheid. In 2026 werd rekening gehouden met hogere aantallen bij de langdurige en complexe ontheffingen in de binnenstad die in verhouding minder kostendekkend zijn. Vanwege het uitgestelde beleid zijn de aantallen in 2027 naar beneden bijgesteld. In totaal stijgt hierdoor de kostendekkendheid van 86% in 2026 naar 101% in 2027.

Toelichting Evenementen
De leges voor evenementen bestaan uit onder andere het in behandeling nemen van aanvragen voor een vergunning voor binnen- en buitenevenementen, aanvragen tap-ontheffing en uit de leges voor het uitvoeren van geluidsmetingen. 

Als gevolg van de nieuw vastgestelde productiviteitsnorm zijn de tarieven binnen deze legesgroep met 1,8% verhoogd. In lijn met het coalitieakkoord 2026-2030 zijn de tarieven voor evenementenleges in 2027, met uitzondering van de reguliere indexering en de aanpassing vanwege de productiviteitsnorm, niet verder verhoogd. Om het verschil tussen kosten en opbrengsten te dekken, is structureel 683.000 euro vanuit de algemene middelen beschikbaar gesteld. Daarmee wordt afgeweken van het eerdere besluit, om voor de evenementenleges in 2027 een maximale kostendekkendheid te bereiken (zie voorjaarsnota 2024 , pag. 55). Met deze keuze wordt voorkomen dat de evenementenleges sterk stijgen. Dit draagt eraan bij dat het aanbod van evenementen in Utrecht stabiel blijft.

Toelichting Begraafplaatsrechten
De leges voor begraafplaatsrechten zijn onder andere voor het afnemen van begraafplaatsrechten, de activiteiten die samenhangen met het uitvoeren van een begrafenis en het beheer en het onderhoud van een graf.  

De geraamde baten en lasten stijgen in 2027 ten opzichte van 2026. De kostendekkendheid was in 2026 96%. In 2027 komt deze uit op 97%. De tarieven worden verhoogd met 7,4% welke bestaat uit enerzijds een indexpercentage voor lonen en prijzen van 3,6% en anderzijds een percentage van 3,8% ter verhoging van de kostendekkendheid waartoe besloten is in de voorjaarsnota 2024.

Toelichting Brug- schut- en havengelden
De leges voor brug- schut- en havengelden bestaan uit de leges waarbij een recht wordt geheven voor het buiten diensturen openen van bruggen, voor het gebruik van de sluis en voor het gebruik van de haven (zijnde alle wateren binnen de gemeente), die in beheer of onderhoud zijn bij de gemeente.  

De geraamde baten en lasten nemen in 2027 evenredig toe ten opzichte van 2026. Conform de begrotingsrichtlijnen uit de Voorjaarsnota zijn deze bedragen verhoogd met het indexeringspercentage voor belastingen en heffingen van 3,6%. Daarnaast zijn de tarieven met 3,1% verhoogd om, overeenkomstig de Voorjaarsnota 2024, de opbrengsten te laten stijgen en daarmee de kostendekkendheid te verbeteren. Voor 2027 bedraagt de kostendekkendheid 80%.

Toelichting Marktgelden

Onder de naam marktgeld wordt een recht geheven voor het innemen van een standplaats op de in de Marktverordening Utrecht 2017 aangewezen markten en marktdagen en voor het door de gemeente verlenen van diensten verband houdende met de wachtlijst voor een standplaats op de wijk- en warenmarkten. Het marktgeld wordt geheven van degene aan wie de vergunning tot het innemen van een standplaats op de markt is verleend dan wel degene die het verzoek om inschrijving of verlenging op de wachtlijst heeft gedaan. Het tarief voor het innemen van een standplaats is afhankelijk van de locatie in de stad waar de markt plaats vindt, de grootte van de ingenomen standplaats en het al dan niet tijdelijk zijn van de standplaats.
De geraamde baten en lasten voor 2027 stijgen ten opzichte van 2026. De toename van de baten is het gevolg van de tariefsverhoging conform de begrotingsrichtlijnen, waarbij de tarieven zijn geïndexeerd met 3,6%. Daarnaast worden de markttarieven met 10% verhoogd. In deze verhoging zijn de kosten voor de kramenzetter, elektriciteitsvoorzieningen en overige marktvoorzieningen verwerkt en doorberekend in het marktgeld. Deze kosten werden in voorgaande jaren separaat in rekening gebracht bij de marktondernemers. De kostendekkendheid komt uit op 67%.